Сакрамэнта
Шрифт:
Ды нешта не склалася ў нашай зорнай картачнай калодзе.
Ён даплыў да мяне... я ўбачыла яго. Але гэта была не сустрэча. Гэта было развітанне.
Ведаць бы тады, што калі доўга рыхтуешся да сустрэчы, яна робіцца развітаннем. А я рыхтавалася вельмі доўга. Спачатку прымярала сукенкі... ружовую, смарагдавую, аліўкавую, нарэшце вось гэтую, чорна-карычневую, аксамітную, з аліўкавымі знічкамі. Потым расчэсвала валасы. Я пакінула іх непрыбрнымі, нават у косы не стаал заплятаць. Чорныя, амаль на каленяў густыя хвалі. Хай яно так і будзе. Толькі нефрытавая заколка з аліўкавым празрыстым вочкам. І гэтыя завушніцы. І пацеркі, бранзалет... Яшчэ туфлікі ан абцасіках. Чорненькія, аксамітныя... а на плечы — шаль, лёгкі, празрысты, з нефрытавым адценнем шаль... Колер маіх вачэй стаўся маім колерам. Там,
Я прадчувала. І тым вечарам мой люстэркавы адбітак выйшаў з рамы люстэрка і пайшоў са мною н абераг. І ў развітальных сонечных промнях, там, на захадзе, з развітальных сонечных промняў матэрыялізаваўся карабель. З белымі, бы аблокі, але цяпер, на захадзе сонца. Як аблокі, залітыя хвалюючым румянкам ветразямі. Мае шчокі таксама гарэлі. Я хвалявалася, бо ягоныя вершы пульсавалі ў маёй крыві.
Тут, на беразе, мы яшчэ не ведалі, што мой не бачаны мною Закаханы ўсю дарогу, усё плаванне штовечар выходзіў на палубу і спавядаўся зоркам музыкаю і словамі свайго да мяне кахання. Але. Калі струны нацягнеш, як нервы, яны лопнуць. Нешта не склалася. І зранку ў майго Закахнага пачаўся жар. І ягоныя мроі сталіся трызненнем. Ён ужоне мроіў, ён трызніў мною.
На мой бераг яго знеслі на насілках. Ён узняў галаву. Ён убачыў мяне. Нашыя вочы мусілі сустрэцца.
І тут пачуўся звон разбітага люстэрка. Там, у замку, за тоўстымі сценамі. Але я пачула яго. Мае малыя пляменнікі трапілі ў люстэрка каменьчыкам.
Зарослы сівізною, заінелы твар і ясныя, блакітныя ільдзінкі-вочы... Пяшчота растапіла, пяшчота... Усё, што паспела я заўважыць. Мой закаханы прыўзняў галаву. А я ўжо ляцела ў замак. Там. За шклом у люстэрку была атрута, была ртуць... Усе ведалі, што калі разабьеш люстэрка, смерць чакае ўсіх, хто будзе побач. Я дабегла першаю. І злізала туюртуць, тую атруту. І ў тую ж хвіліну адчула, як сукенка прырасла да майго цела. А ногі зрасліся ў хвост. Але я ўратавала іх, маіх пляменнікаў, што знямелі ад страх. Знямелі ад жаху. І я не ведала. Што не разбітае люстэрка, і не ртуць спужала іх. А маё, на іх вачах пераўтварэнне.
На бераг я ўжо не вылецела. Не выйшла. Выпаўзла. Сонца села. Насілкі стаялі на беразе. Твар майго Закаханага быў захінуты прасцінай. І нікога. І нкога навокал, нікога ў цішыні нашага з ім спаткання.
...пра гэта цяпер ведаюць цсе. Бо гэта я ўгаварыла сваіх сяброў, сваіх родзічаў, марскіх чаек ляцець гнездавацца на Птушыны востраў.
Калі я была птушкай, я сніла сны... І ў адным з іх убачыла ціхае возера, зялёны востраў і на ім, з маёй вышыні, з вышыні птушынага палёту, жывы ланцужок, жывыя бела-чырвоныя пацеркі. Карагод... Дзяўчатывадзілі карагод і загукалі вясну...
— Жавароначкі, прыляціце,
Вясну красную прынясіце!..
Яны падкаділі ўгору маленькіх птушачак і яечкі... адны, папяровыя, падхопленыя ветрам, узляталі, а іншыя, з цеста, ападалі на зямлю. Дзяўчаты чакалі жавароначкаў. А я была Чайкаю, але здзяўбла адно яечка. Такое смачнае, салодкае.
І той смак, смак, які я прысніла. І прывёў мяне і маіх родных, сяброў на Беларусь, на Птушыны востраў.
І мы пачалі абжываць яго, гэты дзіўны востраў. Мы ачалі абжываць Птушыны востраў. І праз яго, праз гэты зялёны, аксамітны акрайчык зямлі пачалі спазанваць Беларусь. Чайкі, тым больш. Мы, марскія, ніколі не гняздуюцца высока. Ля мора няма дрэваў. І тут. на Птушыным востраве нашыя гнёзды былі на зямлі, ля берага.
У мяне яшчэ не было пары, а я ўжо думала пра тое, як зрабіць нашае гняздзечка самым цёплым, мякенькім, утульным... “Я выкладу яго сваім пухам!” — вырашыла я, — “Сваім уласным пухам...” Мне чамусьці не хацелася думаць “нашым”, мне не хацелася нікога трывожыць, нават бацьку маіх дзяцей. Калі выведуцца птушаняты. Яны адразу адчуюць цяпло майго пуху. І потым, калі ім трэба будзе стаць на крыло, калі ім трэба будзе ўзляцець, яны будуць згадваць гэты мой цёплы і мяккі пух... Аблокі будуць нагадваць ім мой пух. І ім будзе лёгка і проста лётаць па небу. У бяздонні яны заўжды будуць мець
востраў цішыні, Мамін, мой востраў... Аблокі заўжды будуць нагадваць ім мой пух. Маё цяпло. Аблокі заўжды будуць нагадваць ім Беларусь, птушыны востраў, дзе яны ўпершыню сталі на крыло.Я вырашыла, што сама агарну сваіх птушанят цяплом і пяшчотай, і сама пастаўлю іх на крыло. І толькі тады пачала шукаць сабе пару. Большасць маіх сябровак знайшлі сабе пару яшчэ ў пералёце. А я толькі тут, на востраве.
Але спачатку была туга. Сяброўкі будавалі гнёзды, ладзілі сваё шчасце. Удзень я дапамагала ім. А падвечар, стомленая, кульгала на бераг... Хадзіць па зямлі я так і не навучылася. Толькі калі я ўзлятала ў неба, насустрач сонцу, якое так соладка цалавалася з далягладам, з возерам цалавалася, я адчувала сваю моц і сваю дасканаласць, я ўзлятала над возерам насустрач вечароваму сонцу, каб перадаць апошнім. Ужо затканым туманам сонечным промням сваю тугу... Тугу па моры... Усе атк хутка забыліся на яго, нашае неўтаймоўнае, палкае, бурлівае і такое пяшчотнае мора. Рыбы хапала і тут. Смак іншы, але што ж... І хвалі шапталі... Цішэй, чым на моры, але што ж... А я пакутвала.я сама прывяла ўсіх за сабою, да гэтага возера. На гэты востраў. А цяпер не магла пераадолець сваю тугу... Мора было глыбокім. Амаль як неба, і ў ім. Як у небе аблокі. Пеніліся хвалі...
А зямлю я так і не здолела палюбіць.
Гэта так дзіўна. Калі доўга-доўга лунаеш сярод аблокаў, у бяздонні, а птым спусцішся, асядзеш уніз, на зямлю...
Калі ляціш, рассякаючы цішыню, чуеш толькі шум сваіх уласных крылаў. А тут, на зямлі, столькі гукаў, рэзкіх, надрыўных, стракатых. Тут столькі мітусні. Толькі ж ні ў небе, ні на моры не выведзеш птушанят.
Нас з Чаем яднала памяць пра мора і памяць пра неба. І ён. Як і я, насіў у сабе тугу. І падвечар кульгаў н абераг і ўзлятаў у неба... Калі нашыя сябры ладзілі свае гнёзды, адпачывалі, мы з ім узляталі ў бяздонне...
* * * Вершы пра неба не пішуць ў палёце. Толькі акыны славяць, што ёсць. Марыцца лёгка хіба што на ўзлёце, Там, дзе ты будзеш, ці быў ужо госць. Зорку, як сонца, не возьмеш у крылы, Не прыхінеш, бо згарыш без слядоў. Рэхам пустэча зноў поўніцца. Мілы... У небе каханне, унізе—любоў.У яго былі такія моцныя, прыгожыя крылы. У палёце ён быў бог. Ён любіў узлёт, як і я, ён любіў узлёт, бо узлёт рассякаў тугу. Там, на зямлі, мы былі ці не самымі няўклюднымі з усіх. А тут, у небе. Нам не было роўных, і не будзе роўных нашым дзецям, бо спачатку маё пер’е, мой пух у гныздзечку, будуць нагадваць ім аблокі, а потым скрозь усё жыццё аблокі падтрымаюць і ахінуць. Адвядуць небяспеку і дапамогуць узняцца з зямлі.
Усё склалася неяк само па сабе. Незаўважна і хутка. У птушак заўжды ўсё стаецца вельмі хутка, імгненна. Як узлёт.
Я не паспела выкласці пухам нашае гняздзечка. Ужо, калі яйкі з’явіліся. І я грэла іх сваім целам, толькі тады я пачала вышчываць пух і падкладаць яго пад яечкі. Яшчэ да з’яўлення на сыет я спавівала сваіх будучых птушанят аблокамі. Каб яны не баяліся вышыні, каб яны мроілі небам. І любілі ўзлёт. Я мушу навучыць іх лёгка і прыгожа хадзіць па зямлі, але спачатку я навучу іх лётаць.
Я не ведала, што, пакуль сяджу ў гняздзечку, абкладаю сваіх будучых птушанят пухам, да вострава, блізка-блізка да вострава падплылі людзі. І чайкі, усе, хто ўжо выседзеў, або не выседжваў сваіх птушанят. І мой Чай таксама... Яны кінуліся бараніць наш Птушыны востраў...